WROTA POWIATU PLESZEWSKIEGO - Oficjalny serwis ziemi pleszewskiej
Powrót do strony głównejDodaj do ulubionychUstaw jako startowąSerwis VideoPowiat na FacebookDrukuj tą stronęKontaktKliknij aby powrócić do stylu domyślnegoKliknij aby włączyć styl strony dla osób niedowidzących
Bezpieczeństwo w Powiecie Pleszewskim

„Zarządzanie kryzysowe to działalność organów administracji publicznej będąca elementem kierowania bezpieczeństwem narodowym, która polega na zapobieganiu sytuacjom kryzysowym, przyjmowaniu nad nimi  kontroli w drodze zaplanowanych działań, reagowaniu w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowych, usuwaniu ich skutków oraz odtwarzaniu zasobów infrastruktury krytycznej.”
Możemy wyróżnić 4 fazy zarządzania kryzysowego:

  • zapobieganie,
  • przygotowanie,
  • reagowanie
  • odbudowa.

Zapobieganie jest często niedocenianą, choć najważniejszą fazą zarządzania kryzysowego. Jest procesem, w efekcie którego można zorganizować system bezpieczeństwa określonej jednostki. Istotą  tej fazy jest niedopuszczenie do powstania sytuacji kryzysowej, której można zapobiec (stąd nazwa fazy). Większość sytuacji kryzysowych jest skutkiem błędów ludzkich, które można wyeliminować lub znacznie ograniczyć. Są jednak takie, którym zapobiec nie jesteśmy w stanie (np. klęski żywiołowe), można tylko minimalizować ich skutki. Sensem zapobiegania jest stworzenie sobie bazy, na której budowany będzie cały system. Aby funkcjonował on prawidłowo konieczne jest podjęcie działań wyprzedzających.
Przygotowanie obejmuje uruchamianie i rozwijanie struktur biorących udział w reagowaniu, a także przygotowanie ich do konkretnego działania. Faza ta zazwyczaj rozpoczyna się w momencie powstania realnego zagrożenia i trwa do wystąpienia strat lub może występować równolegle z reagowaniem i polegać na przygotowaniu się do działania w ograniczaniu wtórnych skutków. Niekiedy faza ta może trwać bardzo krótko lub może być zupełnie pominięta.
Kolejną, najtrudniejszą fazą jest reagowanie. Polega ona na podjęciu szybkich i sprawnych działań ratowniczych w celu udzielenia pomocy poszkodowanym oraz minimalizowaniu strat i ograniczeniu wtórnych szkód.
Odbudowa, w krótkim okresie polega na odtworzeniu niezbędnych warunków do życia, natomiast w dłuższym ma na celu przywrócenie stanu sprzed kryzysu. Część działań z tej fazy musi być realizowana równolegle z reagowaniem.
W fazach zapobiegania, przygotowania i odbudowy najważniejszą funkcję pełni administracja publiczna, która odpowiada za stworzenie i sprawne funkcjonowanie lokalnego sytemu bezpieczeństwa. Natomiast w fazie reagowania poza profesjonalnymi ratownikami, służbami, inspekcjami i strażami ważne zadanie spoczywa na organach władzy, które przy pomocy zespołów zarządzania kryzysowego koordynują działania wymienionych podmiotów. To administracja w fazie reagowania wspiera działania prowadzone przez służby, współdziała z tymi siłami, a także realizuje przedsięwzięcia bez ich udziału (np. wystąpienie o użycie Sił Zbrojnych, niesienie pomocy psychologicznej).

Zarządzanie kryzysowe w Polsce jest realizowane na wszystkich szczeblach administracji publicznej. Poniższa tabela przedstawia jego organy na poszczególnych szczeblach administracji.

SYSTEM ZARZĄDZANIA KRYZYSOWEGO

Szczebel administracyjny

Organ zarządzania kryzysowego

Organ opiniodawczo – doradczy

Komórka administracji publicznej właściwa w sprawach zarządzania kryzysowego

Centrum zarządzania kryzysowego

centralny

Rada Ministrów

Rządowy Zespół Zarządzania Kryzysowego

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa

resortowy

Minister kierujący działem administracji rządowej/
Kierownik organu centralnego

Zespół Zarządzania Kryzysowego ministerstwa/ urzędu centralnego

Komórka ministerstwa lub urzędu centralnego
właściwa
w sprawach zarządzania kryzysowego
(np. Biuro, Departament)

Centrum zarządzania kryzysowego ministerstwa/
urzędu centralnego

wojewódzki

Wojewoda

Wojewódzki Zespół Zarządzania Kryzysowego

Wydział Bezpieczeństwa
i Zarządzania Kryzysowego Urzędu Wojewódzkiego

Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego

powiatowy

Starosta

Powiatowy Zespół Zarządzania Kryzysowego

Komórka starostwa powiatowego właściwa
w sprawach zarządzania kryzysowego

Powiatowe Centrum Zarządzania Kryzysowego

gminny

Wójt/ Burmistrz/ Prezydent Miasta

Gminny Zespół Zarządzania Kryzysowego

Komórka urzędu gminy właściwa
w sprawach zarządzania kryzysowego

Mogą być utworzone Gminne Centra Zarządzania Kryzysowego
(nie ma obowiązku ustawowego)

Tabela 1. System zarządzania kryzysowego w Polsce
żródło: opracowanie własne, na podstawie www.rcb.gov.pl

Za bezpieczeństwo powiatu odpowiedzialność ponosi Starosta. Jest on organem właściwym w sprawach zarządzania kryzysowego. Na Staroście spoczywa szereg zadań z tego zakresu:

  • kierowanie monitorowaniem, planowaniem, reagowaniem i usuwaniem skutków zagrożeń  na terenie powiatu,
  • realizacja zadań z zakresu planowania cywilnego, w tym:
    • opracowywanie i przedkładanie wojewodzie do zatwierdzenia powiatowego planu zarządzania kryzysowego,
    • realizacja zaleceń do powiatowych planów zarządzania kryzysowego,
    • wydawanie organom gminy zaleceń do gminnego planu zarządzania kryzysowego,
    • zatwierdzanie gminnego planu zarządzania kryzysowego,
  • zarządzanie, organizowanie i prowadzenie szkoleń, ćwiczeń i treningów z zakresu zarządzania kryzysowego,
  • zapobieganie, przeciwdziałanie i usuwanie skutków zdarzeń o charakterze terrorystycznym,
  • współdziałanie z Szefem ABW w zakresie przeciwdziałania, zapobiegania i usuwania skutków zdarzeń o charakterze terrorystycznym,
  • organizacja i realizacja zadań z zakresu ochrony infrastruktury krytycznej.

Powyższe zadania Starosta wykonuje przy pomocy powiatowej administracji zespolonej i jednostek organizacyjnych powiatu. Starosta wykonuje swoje zadania także przy pomocy Powiatowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego (patrz zakładka PZZK). Na szczeblu powiatu tworzy się także centra zarządzania kryzysowego, które są odpowiedzialne za zapewnienie całodobowego obiegu informacji w sytuacjach kryzysowych, a także całodobowe alarmowanie członków Zespołu. Na temat Powiatowego Centrum Zarządzania Kryzysowego oddzielny artykuł (patrz zakładka PCZK).

Na szczeblu powiatu działania podejmowane są gdy:

  • sytuacja kryzysowa występuje na obszarze  co najmniej 2 gmin,
  • sytuacja kryzysowa obejmuje 1 gminę, ale siły i środki jakimi ona dysponuje są niewystarczające i potrzebne jest wsparcie szczebla powiatowego (po zgłoszeniu takiej potrzeby przez właściwego Wójta/ Burmistrza).

Schemat zarządzania kryzysowego

Należy jednak pamiętać, że ustawowy obowiązek podjęcia działań w zakresie zarządzania kryzysowego spoczywa na tym organie, który pierwszy otrzymał informacje o wystąpieniu zagrożenia. Organ ten powinien niezwłocznie poinformować o zaistniałym zdarzeniu organy odpowiednio wyższego i niższego szczebla.

Jak wspomniano wyżej, jednym z głównych zadań Starosty z  zakresu planowania cywilnego jest przygotowanie powiatowego planu zarządzania kryzysowego. Plan powinien składać się z następujących elementów:

  • planu głównego, zawierającego:
    • charakterystykę zagrożeń  oraz ocenę ryzyka ich wystąpienia,
    • zadania i obowiązki uczestników zarządzania kryzysowego w formie siatki bezpieczeństwa,
    • zestawienie sił i środków planowanych do wykorzystania w sytuacjach kryzysowych,
    • zadania określone planami działań interwencyjnych,
  • zespołu przedsięwzięć na wypadek sytuacji kryzysowych, m. in.:
    • zadania w zakresie monitorowania zagrożeń,
    • tryb uruchamiania niezbędnych sił i środków
    • procedury reagowania kryzysowego,
    • współdziałanie między siłami,
  • załączników funkcjonalnych, określających:
    • procedury realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego, w tym związane z ochroną infrastruktury krytycznej,
    • organizację łączności,
    • organizację systemu monitorowania zagrożeń, ostrzegania i alarmowania,
    • zasady informowania ludności o zagrożeniach i sposobach postępowania na wypadek zagrożeń,
    • organizację ewakuacji z obszarów zagrożonych,
    • organizacje ratownictwa, opieki medycznej, pomocy społecznej i psychologicznej,
    • organizację ochrony przed zagrożeniami charakterystycznymi dla danego obszaru,
    • wykaz zawartych umów i porozumień,
    • zasady oraz tryb oceniania i dokumentowania strat i szkód,
    • procedury uruchamiania rezerw państwowych,
    • wykaz infrastruktury krytycznej
    • priorytety w zakresie ochrony i odtwarzania infrastruktury krytycznej.

Barbara Jaworska

Żródła:

  • Ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 roku o zarządzaniu kryzysowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 89, poz. 590 ze zm.),
  • A. Stasiak: Propozycja procedury reagowania administracji powiatu na sytuację kryzysową na przykładzie faz zarządzania kryzysowego: zapobiegania i przygotowania, [W:] Informator Obrony Cywilnej i Zarządzania Kryzysowego, nr 1/2009,
  • A. Stasiak: Kompleksowe zarządzanie kryzysowe w fazach: reagowanie i odbudowa. Procedura reagowania na atak zimy,  [W:] Informator Obrony Cywilnej i Zarządzania Kryzysowego, nr 3/2009.

 

Komenda Powiatowa Policji w Pleszewie Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Pleszewie Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Pleszewie Powiatowe Centrum Medyczne w Pleszewie Wielkopolski Urząd Wojewódzki Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Rządowe Centrum Bezpieczeństwa Instytut Meteorologi i Gospodarki Wodnej